Fingerstyle eşlikte aynı akor, parmakların tellere hangi sırayla döndüğüne göre sakin bir arpeje, hareketli bir bas çizgisine ya da iki vuruşlu bir salınıma dönüşebilir. İlk hedef sekiz kalıbı hızla ezberlemek değil; başparmak ile diğer parmakların görevini ayırmak, her sesi doğru telde duyurmak ve sayımı kesmeden bir kalıptan ötekine geçebilmektir. Aşağıdaki desenler özgün çalışma malzemesidir; bir parçanın gerçek düzenlemesi yerine geçmez.
p-i-m-a harfleri neyi gösterir?
Klasik gitar yazımından gelen harfler sağ elin, yani telleri çeken elin parmaklarını adlandırır. p başparmak, i işaret, m orta, a yüzük parmağıdır. Harf bir parmağı söyler; tek başına zorunlu bir tel veya el açısı belirtmez.
| İşaret | Parmak | Başlangıç görevi | Uyarlama payı |
|---|---|---|---|
p |
Başparmak | Akorun uygun bas telini çeker. | Şekle göre 6, 5 veya 4. tele gider. |
i |
İşaret | Bu alıştırmalarda çoğunlukla 3. teli çeker. | Melodi ya da voicing başka tel isteyebilir. |
m |
Orta | Başlangıçta çoğunlukla 2. tele atanır. | Tel geçişine göre görev değişebilir. |
a |
Yüzük | Bu desenlerde genellikle 1. teli çeker. | Her düzenleme ince teli kullanmak zorunda değildir. |
Elinizi tek bir “doğru fotoğrafa” zorlamayın. Oturuş, gitar gövdesi, askı yüksekliği ve parmak uzunluğu doğal açıyı değiştirir. Omzu kaldırmadan, bileği sertçe bükmeden ve parmakların tellere ulaşabildiği rahat bir konum bulun. Bir parmağa yetişmek için eklemi kilitliyor ya da ağrı hissediyorsanız kalıbı durdurup gitarın konumunu yeniden ayarlayın.
Teli çektikten sonra parmağın ne kadar uzağa sıçradığını da gözleyin. Uç avuç içine sertçe kapanıyorsa bir sonraki tele dönüş gereksiz büyür; parmak hiç hareket etmiyorsa ses çıkarmak için tele fazla asılıyor olabilirsiniz. Tırnakla, parmak etiyle ya da ikisinin birleşimiyle çalmanız ses rengini değiştirir. Bu derste zorunlu bir temas biçimi yoktur; dört parmağın dengeli, temiz ve tekrar edilebilir ses üretmesi yeterlidir.
Önce akora uygun bas telini seçin
Desendeki p işareti “her zaman altıncı tel” anlamına gelmez. Açık akorun en pes, çalınması gereken kök teli güvenli başlangıçtır. Hedef dışı kalın teli sırf örüntü bozulmasın diye çalmak armoniyi değiştirir.
| Akor | Şekil | İlk bas için p |
İkinci bas seçeneği |
|---|---|---|---|
| C | x-3-2-0-1-0 |
5. tel | 4. telde Mi |
| Am | x-0-2-2-1-0 |
5. tel | 4. telde Mi |
| G | 3-2-0-0-0-3 |
6. tel | 4. telde Re |
| Em | 0-2-2-0-0-0 |
6. tel | 4. telde Mi |
| D | x-x-0-2-3-2 |
4. tel | Başlangıçta aynı bası yineleyin. |
Tab biçimleri henüz yabancıysa soldaki ilk konumun altıncı, son konumun birinci tel olduğunu tab okuma rehberindeki tel yönüyle karşılaştırın. Her akoru kurduktan sonra telleri tek tek dinleyin; boğulan bir ses varsa hız çalışmasından önce temiz ses kontrolünü uygulayın.
Sekiz temel desen
İlk altı desen 4/4 ölçüde sekiz eşit sekizlik kullanır. Rakamları ve aradaki “ve” hecelerini dört çift hâlinde sayın. p₁ ilk bas telini, p₂ tabloda verilen ikinci akor sesini gösterir. Son iki desen 6/8 içindir ve 1 la li 2 la li diye sayılır. Tüm harfleri önce tek bir C akoru üzerinde deneyin.
| No | Ölçü | Parmak sırası | C akorunda tel sırası | Dinleme hedefi |
|---|---|---|---|---|
| 1 | 4/4 | p-i-m-a | p-i-m-a |
5-3-2-1 | 5-3-2-1 |
Basstan ince tele düzenli yükseliş |
| 2 | 4/4 | p-a-m-i | p-a-m-i |
5-1-2-3 | 5-1-2-3 |
Geniş atlamadan iç tellere dönüş |
| 3 | 4/4 | p-i-m-i | p-i-m-i |
5-3-2-3 | 5-3-2-3 |
İşaret parmağının sabit zaman görevi |
| 4 | 4/4 | p-m-i-a | p-m-i-a |
5-2-3-1 | 5-2-3-1 |
Orta tel geçişinde gevşeklik |
| 5 | 4/4 | p₁-i-m-a | p₂-i-m-a |
5-3-2-1 | 4-3-2-1 |
İki bas sesinin dengesi |
| 6 | 4/4 | p₁-a-m-i | p₂-a-m-i |
5-1-2-3 | 4-1-2-3 |
Bas değişirken geniş dönüş |
| 7 | 6/8 | p₁-i-m | p₂-i-m |
5-3-2 | 4-3-2 |
İki tane üçlü grubun ayrılması |
| 8 | 6/8 | p₁-a-m | p₂-i-m |
5-1-2 | 4-3-2 |
İlk grupta geniş, ikincide dar hareket |
D akorunda 5. ve 6. teller susturulmalıdır. Beşinci, altıncı, yedinci ve sekizinci desenleri bu akora taşıdığınızda p₁ ile p₂ için 4. teli tekrar edin; üst tel sıralarını koruyun ve yasaklı bas teli eklemeyin. Bir kalıbı her akora harfiyen dayatmak yerine voicing’in gerçekten içerdiği notalara uydurmak müzikal önceliktir.
Deseni parçalara ayırarak öğrenin
- Seçtiğiniz akoru basın ve yalnız
pvuruşlarını dört ölçü çalın. i-m-agrubunu açık üst tellerde, başparmak olmadan eşit aralıkla döndürün.- Bir ölçüyü çok yavaş birleştirin; her atağın karşısındaki heceyi sesli söyleyin.
- Dört hatasız ölçüden sonra C–Am gibi kolay bir akor çifti ekleyin.
- Telefon kaydında basın üst sesleri örtüp örtmediğini ve ölçü sonunun hızlanıp hızlanmadığını dinleyin.
Başparmak gereğinden sert vuruyorsa önce tüm parmaklarla aynı ses düzeyini arayın. Ardından yalnız ölçü başındaki bası az miktarda öne çıkarın. Parmakları telden uzağa savurmak bir sonraki atağın yolunu uzatır. Serbest vuruşta parmak teli geçtikten sonra avuç yönünde küçük bir yay izler ve komşu tele yaslanmaz. Parmağın komşu telde dinlendiği apoyando, yani rest stroke ayrı bir ataktır; bu desenlerin zorunlu parçası değildir.
4/4 ile 6/8 desenlerini karıştırmamak
Yedinci ve sekizinci satırdaki altı nota “eksik 4/4” değildir. Birinci üçlü 1-la-li, ikinci üçlü 2-la-li olarak tek vuruş içinde örgütlenir. Bu gruplama bulanıksa önce 3/4 ve 6/8 nabız karşılaştırmasını diz üzerinde yapın. Sekiz notalı desenlerde ise zaman çizgisini 4/4 sekizlik sayımıyla sabitleyin.
Kısa hata tanısı
| Duyulan sorun | Bakılacak yer | Düzeltme döngüsü |
|---|---|---|
| İnce tel her turda gecikiyor | a tele çok uzaktan geliyor. |
m-a çiftini sekiz kez küçük hareketle çalın. |
| Bas tüm akoru bastırıyor | Başparmak fazla derine giriyor. | Aynı kalıbı fısıltı düzeyinde, sonra orta şiddette deneyin. |
| Akor değişince yanlış bas çınlıyor | p eski tel görevini sürdürüyor. |
Önce yalnız yeni akorun basını hedefleyip üst sesleri ekleyin. |
| 6/8 altı ayrı vuruş gibi geliyor | İki ana bas vurgusu duyulmuyor. | p₁ ve p₂ ile iki büyük nabzı tek başına çalın. |
Bir oturumda sekiz deseni arka arkaya tüketmeyin. İki kalıp seçip beşer dakika çalışmak, parmak sırasını bulanık biçimde tekrarlamaktan daha öğreticidir. Bu bölümü 15 dakikalık günlük rutine eklerken bir gün 4/4 yükselişlerini, ertesi gün dönüşleri, üçüncü gün 6/8 çiftlerini ele alın.
İyi bir fingerstyle deseni yalnız doğru harf sırası değildir: Akorun geçerli basını seçer, sayımın ana vuruşlarını duyurur ve eli gereksiz gerilimden uzak tutar. p-i-m-a işaretlerini değişmez tel emirleri olarak değil, hareketi tarif eden ortak bir dil olarak okuyun. Böylece sekiz çalışma satırı ezber kalıbı olmaktan çıkar; yeni bir akora, ölçüye veya melodiye göre bilinçle düzenleyebileceğiniz bir parmak sözlüğüne dönüşür.