İlk gitarı seçerken üç farklı soruyu tek soruya sıkıştırmak kolaydır: “Hangisi daha iyi?” Oysa evde sessizce çalışmak isteyen bir rock dinleyicisiyle, şarkılarına eşlik etmek isteyen bir vokalistin ihtiyacı aynı değildir. Doğru başlangıç gitarı, sizi sevdiğiniz müziğe en kısa yoldan götüren ve elinize almak için bahane aratmayandır. Klasik, akustik ve elektro gitarı yalnızca görüntülerine göre değil; tel hissi, gövde, ses düzeyi ve gerekli ek donanımla birlikte değerlendirmek gerekir.
Üç gitar ailesinin temel farkı
| Özellik | Klasik gitar | Çelik telli akustik | Elektro gitar |
|---|---|---|---|
| Tel | Naylon; bas telleri metal sargılıdır | Çelik | Çelik, çoğunlukla daha ince setler |
| Boyun hissi | Genellikle geniş ve düz | Orta genişlikte | Çoğu modelde daha dar ve erişimi kolay |
| Prize takmadan ses | Yeterli oda sesi | Belirgin ve güçlü oda sesi | Oldukça kısık |
| Ek ihtiyaç | Temel aksesuarlar | Temel aksesuarlar | Amfi ya da kulaklıklı modelleyici ve kablo |
Bu tablo bir kazanan ilan etmez. Örneğin elektro gitarın prize takılmadan kısık duyulması, apartmanda kulaklıkla çalışacak biri için avantaj olabilir. Aynı özellik, arkadaş ortamında hiçbir donanım taşımadan çalmak isteyen biri için engeldir.
Klasik gitar kimlere iyi bir başlangıç sunar?
Klasik gitarda kullanılan naylon teller, çelik tellere göre daha düşük gerilimli ve parmak ucunda daha yumuşak hissedilir. Geniş sap, sağ el parmaklarıyla ayrı telleri seçmeyi kolaylaştıran bir açıklık sunar. Klasik repertuvar, flamenko, bossa nova veya sıcak ve yuvarlak bir tını isteyenler bu yapıyı sevebilir. Ancak geniş sapın küçük eller için kendiliğinden “kolay” olduğu söylenemez; denemeden karar verilmemelidir.
Naylon telli bir gitar, çelik tel takılarak akustik gitara dönüştürülmez. İki enstrümanın yapısı ve taşıdığı tel gerilimi farklıdır. Tonu değiştirmek için üreticinin önerdiği tür içinde farklı tel setleri seçilebilir; gitarın tasarlanmadığı tel ailesine geçilmemelidir.
Çelik telli akustik gitar ne zaman öne çıkar?
Pop, folk, country, akustik rock ve şarkı eşliği denince duyulan parlak, ataklı ses çoğu zaman çelik telli akustikten gelir. Amfiye ihtiyaç duymadan güçlü ses verir; gitarı alıp başka bir odada çalmak yeterlidir. Buna karşılık tellerin gerilimi ve gövdenin hacmi başlangıçta daha yorucu gelebilir. Dreadnought gibi büyük bir gövde, kısa kollu bir oyuncunun omzunu yükseltebilir. Concert veya parlor gibi daha küçük gövdeler aynı nedenle mutlaka denenmeye değerdir.
“Akustik daha zordur, önce onda güçlenmeliyim” düşüncesi iyi bir seçim ölçütü değildir. Öğrenme, gereksiz dirençle mücadeleden çok temiz ve rahat hareket geliştirmeyi amaçlar. Yüksek tel mesafeli kötü ayarlanmış bir gitar, türü ne olursa olsun heves kırar.
Elektro gitar sadece ileri seviye değildir
Elektro gitarın manyetikleri, metal tellerin titreşimini elektrik sinyaline çevirir; duyduğunuz nihai tını amfi, kabin veya kulaklık modellemesiyle oluşur. Genellikle ince tel, daha küçük gövde derinliği ve üst perdelere erişim sayesinde başlangıç hareketleri rahat hissedilebilir. Rock, blues, metal, funk ya da efektli modern tonlar hedefleniyorsa sevilen sese baştan yaklaşmak güçlü bir motivasyondur.
Fakat gitarın etiket fiyatı toplam maliyet değildir. Güvenilir bir enstrüman kablosu, uygun girişe sahip amfi ya da ses kartı, kulaklık ve bazen askı gerekir. Çok efektli bir cihaz almak zorunlu değildir. Temiz bir ton ve makul ses düzeyi sağlayan basit bir sistem, ilk aylar için fazlasıyla yeterlidir.
Müzik zevki kadar çalışma ortamını da seçin
Bir akşam boyunca gerçekten nasıl çalışacağınızı düşünün. Çelik telli akustik gitarın doğal sesi gece saatlerinde fazla gelebilir; ses deliğini kapatan aksesuarlar sesi tamamen susturmaz. Elektro gitar kulaklıkla sessiz bir dış ortam sağlayabilir, fakat tel ve pena sesi yine odada az da olsa duyulur. Klasik gitarın oda sesi çoğu ev çalışması için dengeli olsa da kulaklık seçeneği her modelde bulunmaz.
Gitarla vokale eşlik edecekseniz sesinizin altında hoşunuza giden tınıyı arayın. Tonu ses aralığınıza taşımak gerektiğinde capo ile ton değiştirme seçeneklerini öğrenebilirsiniz. Parmakla arpej hedefleyen biri klasik ya da akustik seçebilir; bu teknik tek bir gitar türüne ait değildir. ritim ve fingerpicking yöntemleri her üçünde de farklı renklerle çalışır.
Bütçeyi çalışan bir sistem üzerinden hesaplayın
- Her gitar için: doğru boy kılıf, akort cihazı, yedek tel ve birkaç farklı kalınlıkta pena.
- Elektro için: kablo ile kulaklık çıkışlı amfi, modelleyici veya uygun ses kartı.
- Ayakta çalmak için: güvenli askı ve gerekiyorsa askı kilidi.
- Bakım için: temiz, kuru bez ve yüzeye uygun ürün; rastgele ev kimyasallarından kaçının.
- Ders için: enstrümanın yanında düzenli öğrenme kaynağına da pay.
Çok ucuz olup sürekli akort kaçıran, keskin perde uçları bulunan veya tel yüksekliği aşırı olan bir gitarın gerçek maliyeti zaman ve motivasyondur. İkinci el alımda da sapın durumu, burgular, köprü, elektronikler ve gövde çatlakları görülmeden yalnızca fotoğrafa güvenilmemelidir.
Mağazada on dakikalık deneme
- Gitarı normal oturuşunuzda tutun. Omuz yükseliyor mu, bilek keskin açıya giriyor mu?
- Başparmağı sapı sıkmadan arkasına yerleştirin. İlk dört perdeye rahatça ulaşıyor musunuz?
- Her teli boş çalın; belirgin cızırtı, tıkırtı veya akort kararsızlığı dinleyin.
- Bir görevliye basit Em, Am ve D şekillerini göstermesini isteyin. akor diyagramları üzerinden siz de deneyin.
- Her notayı tek tek dinleyin. Sorunun sizin yeni hareketiniz mi, enstrümanın ayarı mı olduğunu görevliyle ayırın.
- Elektroyu kullanacağınız düzene benzer temiz bir amfi ve kulaklıkla test edin; yalnızca yüksek distortion tonuna bakmayın.
- Ayakta çalacaksanız askıyla ağırlık ve dengeyi kontrol edin.
- Gitarı birkaç dakika bıraktıktan sonra hangisini yeniden elinize almak istediğinize dikkat edin.
Üç gerçek karar senaryosu
“Evde Türkçe pop söyleyip akor basacağım.” Rahat gövdeli bir çelik telli akustik, beklenen eşlik sesine doğrudan ulaşır. Teller ağır geliyorsa uygun hafif set ve iyi bir ayar sorulabilir.
“Rock riffleri çalacağım ama komşuları rahatsız edemem.” Elektro gitar ile kulaklık çıkışlı küçük bir amfi veya modelleyici mantıklıdır. Sadece gitar bütçesiyle mağazaya gitmeyin.
“Parmaklarım hassas; klasik ve Latin tınılarını seviyorum.” Elinize oturan ölçüde bir klasik gitar iyi adaydır. Yine de sap genişliğini ve gövde boyunu bizzat deneyin.
Satın aldıktan sonraki ilk hafta
Gitar eve geldiğinde önce standart akordu ve güvenli tutuşu öğrenin. Ardından bir veya iki kolay şekli temiz duyurmaya çalışın; bir günde çok sayıda akor toplamak gerekmez. başlangıç akorlarını öğrenme sırası, parmak hareketini küçük adımlara böler. Teller olağandışı yüksekse, sap ayarı şüpheliyse veya birden fazla perdede sürekli cızırtı varsa daha sert basmak yerine enstrümanı nitelikli bir teknisyene gösterin.
Son kararın özeti basittir: sevdiğiniz müziğe uyan sesi, çalışma ortamınıza uyan ses düzeyini ve bedeninize uyan ölçüyü birlikte arayın. “Yeni başlayan gitarı” etiketi yerine, bugün rahatça tutabildiğiniz ve yarın tekrar çalmak isteyeceğiniz gitarı seçin.